Overheden

Toegang tot snel internet wordt van steeds groter belang, vooral voor gemeenten met grote buitengebieden. Snel internet is een onmisbaar middel in de strijd tegen bevolkingskrimp en geeft een enorme stimulans voor de economische groei in de regio. In veel gebieden wordt er door zowel particuliere (burgers) als commerciële partijen gewerkt aan de aanleg van snel internet. Hoe kan je als (lokale) overheid initiatieven voor snel internet ondersteunen en wat zijn de valkuilen waarop gelet dient te worden?

In samenwerking met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Gemeentelijk Platform Kabels en Leidingen is een handreiking opgesteld die gemeenten assisteert bij de totstandkoming van snel internet. De hoofdlijnen zijn op deze pagina, per onderwerp, terug te vinden. De handreiking is per onderwerp ook opgenomen in de kennisbank voor gemeenten. Op de website van de Rijksoverheid is een speciale sectie volledig gewijd aan de richtlijnen voor Telecommunicatie

Voortgang

Op provinciaal niveau wordt er hard gewerkt aan de realisatie van snel internet in de buitengebieden. Er zitten echter grote verschillen in hoe er per provincie gewerkt wordt om snel internet mogelijk te maken. Zo is Drenthe actief bezig met het financieel ondersteunen van initiatieven terwijl Zeeland zich concentreert op technische oplossingen. Via de links hieronder is te zien hoe er per provincie gewerkt wordt.

Zeeland
Drenthe

Graafdieptes

De laatste jaren is er veel discussie ontstaan over de diepte waarop kabels aangelegd dienen te worden. Om grootschalige uitrol van breedbandnetwerken in zowel stedelijk gebieden als buitengebieden mogelijk te maken, proberen netbeheerders kosten te besparen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de graafdiepte. Mede door de wens van gemeenten om de buitengebieden aan te sluiten, kan er op het vlak van uitvoeringsvoorschriften een afwijkende diepteligging worden gedoogd.

Over het algemeen werken veel gemeenten met standaard profielen waarin de diepteligging van datanetwerken op 0,60 meter is vastgesteld. Als concessies aan de graafdiepte worden gedaan is het van belang om  duidelijk te stellen dat de netbeheerder gekozen heeft voor een afwijkende ligging en dat er niet gesteld wordt dat partijen dit zijn overeengekomen. Zo wordt er voorkomen dat er een gedeelde verantwoordelijkheid ontstaat.

Lees alles over Graafdieptes in onze Kennisbank. 

Degeneratie

Bij de aanleg van kabels en leidingen ten behoeve van snel internet kan ‘degeneratie’ optreden, ofwel: verslechtering van bijvoorbeeld wegverhardingen en bermen. In de Telecommunicatiewet is bepaald dat als een marktpartij infrastructuur aanlegt, de verharding (van de grond) moet worden hersteld. Dit mag de gemeente aan de marktpartij laten, maar zij mag daar ook zelf zorg voor dragen, tegen een marktconforme vergoeding. Hiervoor zijn landelijk geaccepteerde berekeningsmethoden opgesteld.

Bekijk de berekeningsmethoden in de Kennisbank 

Leges

Voordat een marktpartij kan beginnen met de aanleg van een netwerk moet er toestemming van de gemeente zijn. De gemeente zal daarvoor een instemmingsbesluit moeten afgeven. Voor het afgeven van een instemmingsbesluit mag de gemeente een vergoeding vragen (leges). Deze leges mogen door gemeenten zelf worden vastgesteld maar moeten wel in relatie staan tot de administratieve handelingen die verricht moeten worden. Er mag geen winst op worden gemaakt.

In de praktijk gebeurt het dat de hoogte van leges zeer sterk uiteen lopen. Dit heeft te maken met de wijze waarop gemeenten leges berekenen. Veel  gemeenten bepalen de legeskosten op basis van  een vast tarief voor de administratieve handelingen en daarnaast op de lengte van het aan te leggen netwerk voor de naleving van de voorwaarden (toezicht). Grootschalige aanleg van breedband en dan met name in het buitengebied  gaat over grote lengtes, waardoor er bij het gebruik van het variabele tarief er fors hogere bedragen betaald moeten worden. Deze hoge bedragen maken dat gemeenten winst maken op het heffen van leges en dat is verboden. Marktpartijen geven dan ook sterk de voorkeur aan het vaste tarief.

Waar rekening mee te houden bij vast stellen leges.

Kennisbank

In de handreiking  wordt verder stilgestaan bij het effectief voeren van toezicht, het sluiten van een sterk convenant, gemeentelijke beleidskaders en verschillende juridische en financiële aspecten. Deze onderwerpen zijn ook terug te vinden in de Kennisbank.

Door particuliere initiatieven en stimuleringsbeleid van de overheid is de aanleg van telecommunicatie- netwerken in het buitengebied in een stroomversnelling geraakt. Steeds meer marktpartijen zijn bereid
te investeren in de ontsluiting van buitengebieden.

Voordat een marktpartij mag beginnen met de aanleg van een netwerk moet hij toestemming van de gemeente hebben. De gemeente zal daarvoor een instemmingsbesluit afgeven. Voor het afgeven van een instemmingsbesluit mag de gemeente een vergoeding vragen (leges).

Degeneratie betekent in algemene zin de achteruitgang van eigenschappen. Dit kan door het niet meer nodig hebben van bepaalde eigenschap (bijvoorbeeld door modernisering) of door langzaam intredend technisch mankement (slijtage, oxidatie).  Met betrekking tot de aanleg van snel internet zijn afspraken over degeneratie van wegverhardingen en bermen van belang.

De laatste jaren is er veel discussie ontstaan over de graafdiepte. Deze discussie gaat hoofdzakelijk over de diepteligging van datanetwerken. Over het algemeen werken veel gemeenten met standaard profielen, waarin de diepteligging van datanetwerken op 0,60 meter is gesitueerd.

Iedereen kan (bijna) overal bellen en internetten. De Rijksoverheid stelt hierover regels op waar telecombedrijven zich aan moeten houden. Ze moeten bijvoorbeeld duidelijke informatie geven over de kosten voor het gebruik van de telefoon. Ook stelt het Rijk regels op voor gebruik van (radio)frequenties in de ether. Providers mogen bijvoorbeeld niet zomaar frequenties gebruiken. Zij hebben hiervoor een vergunning nodig. 

Wat is snel internet? Uiteraard is snelheid relatief. We meten de snelheid van onze internetverbinding op basis van de maximale hoeveelheid data die in een bepaalde tijd verzonden kan worden. Dit wordt ook wel de bandbreedte genoemd en wordt doorgaans gemeten in MB per seconde.

Overheden mogen niet zomaar geld investeren in de aanleg van snel internet, zij moeten zich aan de Europese regels houden.

Een draadloze verbinding is één van de mogelijke technische oplossingen in het buitengebied. Vaak is een centraal opstelpunt verbonden met het vaste netwerk en is het laatste stuk van de verbinding (‘the last mile’) draadloos.

De meeste initiatieven geven de voorkeur aan de aanleg van een glasvezelnetwerk. De voordelen zijn duidelijk: glasvezel biedt de hoogste bandbreedte, kent weinig signaalverlies en is ongevoelig voor storingen van buitenaf. Het nadeel is dat de aanlegkosten hoog zijn.

Snel internet in het buitengebied realiseren kan, maar vraagt extra aandacht, tijd en geld. Omdat de buitengebieden dunbevolkt zijn, is extra geld nodig en zijn de aanlegkosten van een netwerk belangrijk. Er bestaan verschillende netwerkentechnologieën die mogelijk een oplossing kunnen bieden.

Soms is het mogelijk de internetsnelheid in buitengebieden te verbeteren door bestaande netwerken uit te breiden, of te voorzien van modernere technieken en apparatuur (opwaardering). Er zijn verschillende varianten denkbaar.